วิธีดูว่า CAPEX สูง “น่ากลัว” หรือ “น่าตื่นเต้น”

วิธีดูแบบมืออาชีพ (Checklist)

เวลาเห็น CAPEX สูง ให้ถาม 6 คำถามนี้:

1. เป็น Growth หรือ Maintenance?
2. รายได้โตตามไหม?
3. Margin ดีขึ้นหรือแย่ลง?
4. Free Cash Flow ยังบวกไหม?
5. หนี้เพิ่มหรือไม่?
6. ROIC สูงกว่า Cost of Capital ไหม?

ถ้าตอบได้ครบ

คุณจะมอง CAPEX แบบนักลงทุนจริง ๆ

เพื่อให้เข้ากับสถานการณ์ปัจจุบัน ขอยกตัวอย่างในธุรกิจกลุ่มเทคโนโลยี

ก่อนอื่นต้องเข้าใจก่อนว่า

CAPEX ของ Tech = “ลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานของอนาคต”

ไม่ใช่แค่ซื้อเครื่องจักร แต่คือ:

• Data Center
• Server / GPU
• Cloud Infrastructure
• Network Equipment
• AI Compute
• Chip Manufacturing Equipment (บางบริษัท)

1️⃣ แยกก่อนว่าเป็น “Growth CAPEX” หรือ “Maintenance CAPEX”

นี่คือจุดสำคัญที่สุด

🔹 Maintenance CAPEX

• ลงทุนเพื่อรักษาระบบเดิม
• เปลี่ยน server ที่หมดอายุ
• ซ่อมระบบ

อันนี้ไม่ทำก็ไม่ได้

🔹 Growth CAPEX

• ขยาย Data Center
• ซื้อ GPU เพิ่มรองรับ AI
• ลงทุน Cloud ใหม่
• สร้าง Platform ใหม่

อันนี้คือ “เดิมพันอนาคต”

📌 นักลงทุนชอบ Growth CAPEX

📌 แต่กลัว Maintenance CAPEX ที่สูงเรื้อรัง

2️⃣ ดูว่า Revenue โตตาม CAPEX ไหม

สูตรคิดง่าย ๆ:

CAPEX โตแรง

รายได้โตแรงกว่าไหม?

ถ้า:

• CAPEX เพิ่ม 40%
• แต่รายได้เพิ่มแค่ 5%

อาจแปลว่า:

• ลงทุนหนักเกินไป
• ยัง monetize ไม่ได้
• Demand อาจยังไม่มา

แต่ถ้า:

• CAPEX เพิ่ม 30%
• รายได้เพิ่ม 35–40%

อันนี้คือสัญญาณดี

3️⃣ ดู Free Cash Flow (FCF)

บริษัท Tech หลายแห่ง:

• กำไรบัญชีดี
• แต่ FCF ติดลบ เพราะ CAPEX สูง

สูตร:

FCF = Operating Cash Flow – CAPEX

ถ้า CAPEX สูงมาก:

• บริษัทอาจต้องกู้เพิ่ม
• หรือออกหุ้นเพิ่มทุน

นักลงทุนเลยต้องดูว่า

“เงินสดเหลือพอไหม?”

4️⃣ ดู ROIC (Return on Invested Capital)

นี่คือคำถามใหญ่:

เงินที่ลงทุนไป สร้างผลตอบแทนดีแค่ไหน?

Tech ที่ดี:

• ลงทุน Data Center
• แล้ว Margin สูง
• ROIC สูง

Tech ที่แย่:

• ลงทุนหนัก
• แต่แข่งขันรุนแรง
• Margin ถูกบีบ

5️⃣ ระวัง CAPEX ช่วง “กระแส AI”

ช่วงนี้บริษัท Tech จำนวนมากลงทุนหนักมากใน:

• GPU
• AI Infrastructure
• Supercomputing

คำถามคือ:

• Demand AI จะยั่งยืนไหม?
• หรือเป็นแค่รอบ hype?

ถ้า hype แตก

CAPEX จะกลายเป็น “ต้นทุนจม”

6️⃣ ธุรกิจ Tech บางประเภทต้อง CAPEX สูงตลอด

ตัวอย่าง:

🔹 Cloud Provider

• ต้องสร้าง Data Center ต่อเนื่อง

🔹 Semiconductor

• โรงงานผลิตชิปใช้เงินมหาศาล

🔹 Social / Software Platform

• CAPEX ต่ำกว่า
• Margin สูงกว่า

ดังนั้นอย่าเอา Tech ทุกตัวไปเทียบกันตรง ๆ

สรุปสั้น ๆ

CAPEX ของ Tech:

• อาจเป็นสัญญาณ “การสร้างอนาคต”
• หรือเป็นสัญญาณ “ใช้เงินหนักเกินไป”

มันไม่ดีหรือร้ายในตัวมันเอง

สิ่งสำคัญคือ ผลตอบแทนที่ตามมา