ตราสารทุน คือ อะไร และมีอะไรบ้าง

ตราสารทุน (Equity Instruments) คือ ตราสารที่บริษัทออกให้แก่ผู้ลงทุน เพื่อระดมทุนไปใช้ในกิจการ โดยผู้ถือตราสารทุนจะมีฐานะเป็น "เจ้าของกิจการ" (Shareholder) ร่วมรับความเสี่ยงและผลตอบแทนตามสัดส่วนการถือหุ้นครับ

ตราสารทุนหลักๆ จะมีอยู่ 5 ประเภท ดังนี้ครับ:

1. หุ้นสามัญ (Common Stock)

เป็นตราสารทุนประเภทที่พื้นฐานและมีความสำคัญที่สุดในตลาด

• ฐานะ: เป็นเจ้าของร่วม มีสิทธิออกเสียงโหวตในที่ประชุม (1 หุ้น = 1 เสียง) เช่น เลือกกรรมการบริษัท
• ผลตอบแทน: เงินปันผล (ไม่แน่นอน ขึ้นอยู่กับกำไร) และกำไรส่วนต่างราคา (Capital Gain)
• ความเสี่ยง: สูงที่สุดในกลุ่มตราสารทุน หากบริษัทล้มละลาย จะได้รับส่วนแบ่งสินทรัพย์คืนเป็นอันดับสุดท้าย (หลังเจ้าหนี้และผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิ)

2. หุ้นบุริมสิทธิ (Preferred Stock)

ตราสารลูกผสมที่มีลักษณะกึ่งหนี้กึ่งทุน (Hybrid)

• สิทธิประโยชน์: ได้สิทธิรับเงินปันผลก่อนหุ้นสามัญในอัตราที่กำหนดไว้ตายตัว (Fixed Rate) และหากบริษัทเลิกกิจการ จะได้คืนทุนก่อนหุ้นสามัญ
• ข้อจำกัด: ส่วนใหญ่จะ ไม่มีสิทธิออกเสียงโหวต ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น

3. ใบสำคัญแสดงสิทธิที่จะซื้อหุ้นสามัญ (Warrant)

ตราสารที่ให้ สิทธิ ในการซื้อหุ้นสามัญตามราคาและเวลาที่กำหนด

• ลักษณะเด่น: มีอายุจำกัด (มักจะ 3-5 ปี) และผู้ถือต้อง ใส่เงินเพิ่ม เท่ากับราคาใช้สิทธิ (Exercise Price) เพื่อเปลี่ยนเป็นหุ้นสามัญ
• สิทธิประโยชน์: ระหว่างที่ยังไม่แปลงสภาพ จะไม่มีสิทธิรับปันผลหรือโหวต แต่ได้ประโยชน์จากพลังทวี (Leverage) ในการเก็งกำไรส่วนต่างราคาในกระดาน

4. ใบสำคัญแสดงสิทธิในการจองซื้อหุ้นสามัญเพิ่มทุนที่โอนสิทธิได้ (TSR - Transferable Subscription Rights)

ตราสารที่บริษัทออกให้แก่ ผู้ถือหุ้นเดิม เพื่อให้สิทธิจองซื้อหุ้นเพิ่มทุนตามสัดส่วน

• ข้อแตกต่างจาก Warrant: TSR จะมี อายุสั้นมาก (ส่วนใหญ่ประมาณ 2-3 สัปดาห์หรือไม่เกิน 2 เดือน) ออกมาเพื่อวัตถุประสงค์ในการระดมทุนด่วนตามสัดส่วนเดิม (Right Offering) แต่ถ้าผู้ถือหุ้นเดิมไม่อยากใส่เงินเพิ่มทุน ก็สามารถนำใบ TSR นี้ไปขายต่อในตลาดเพื่อเปลี่ยนเป็นเงินสดได้

5. ใบแสดงสิทธิในผลประโยชน์ที่เกิดจากหลักทรัพย์อ้างอิงไทย (NVDR - Non-Voting Depository Receipt)

ตราสารที่ออกโดย "บริษัท ไทยเอ็นวีดีอาร์ จำกัด" เพื่อส่งเสริมการลงทุนของชาวต่างชาติ

• ลักษณะเด่น: ผู้ถือ NVDR จะได้รับผลตอบแทนทางการเงินเหมือนหุ้นสามัญทุกประการ (ได้เงินปันผล ได้สิทธิจองหุ้นเพิ่มทุน) แต่ ไม่มีสิทธิออกเสียงโหวต ในที่ประชุมบริษัท (Non-Voting) เพื่อป้องกันไม่ให้ต่างชาติเข้ามาครอบงำกิจการไทยเกินสัดส่วนที่กฎหมายกำหนดครับ